Pananampalataya

Nandito ang Simula ng Daan

Bawat tunay na tahanan ng Judio ay nagsisimula sa pananampalataya — pananampalataya kay Hashem, pananampalataya sa sariling daan, at pananampalataya na kahit hindi pa makikita ang tahanan sa hinaharap, si Hashem ay naghahagda na nang maghagda sa isang tao papunta rito.

Bakit kailangan ang shidduchim* sa unang lugar?

May mga daan na nagsisimula sa unang hakbang, at may mga daan naman na nagsisimula sa isang tanong. Sa aking tingin, ang daan ng shidduchim* ay kabilang sa ikalawang uri na ito, dahil sa kanyang pinakamagkakahon, halos hindi maiiwasang may lumalabas na tanong na sa unang tingin ay tila simple, ngunit habang nag-iisip, lalong lalalim ito: bakit kailangan ang shidduchim* sa unang lugar?

Sa katapusan, maaaring mag-ayos si Hashem ng mundo sa ibang paraan. Maaaring natural na makilala ang bawat tao sa kanya o siya na dapat na kasama sa pagbuo ng pamilya, nang walang mga pag-aalok at pagsusuri, walang mahabang araw ng paghihintay ng sagot, walang pag-aalala bago ang bawat bagong pagpupulong, at walang lahat ng mahirap na proseso na kilala ng lahat sa mundo ng shidduchim*. Ngunit pinili ni Hashem para sa atin ang eksaktong daing ito — isang daan na may paghahanap at pagpupulong, pagpili at paghihintay, pag-asa at pag-aalala, at kasama nito, minsan, pagkabagabag, sakit, mga tanong, at pakiramdam ng ganap na kawalan ng tiyak.

Ano, samakatuwid, ang gusto ni Hashem sa atin sa daang ito? Hindi ko gustong mabilis na magbigay ng sagot, dahil may mga tanong na ang kahulugan ay hindi maaaring nakabalot sa iisang tama o maganda na parirala. Minsan, dapat itong kasama ang isang tao para sa mahabang panahon, maglalakbay kasama niya sa mga pagpupulong at desisyon, sa mga pinto na bumubukas at mga pinto na hindi inaasahang nagsasara, hanggang sa dahan-dahan, mula sa lahat ng karanasan, magsimulang bumuo ang pag-unawa na hindi lamang maaaring umiral sa simula ng paglalakbay. Ito ang dahilan kung bakit gusto kong manatili ang tanong na ito sa atin sa buong aklat, unlad nang unlad nang dahan-dahan kasama ng lahat ng ibang bagay na tatalakayin natin sa susunod.

Ang panahon ng shidduchim*, sa aking palagay, ay hindi talagang nagsisimula sa araw na unang inaalok sa isang tao ang pagpupulong sa iba. Nagsisimula ito nang mas maaga — sa sandaling tunay na naunawaan ng isang tao na gusto niyang bumuo ng sariling tahanan na Judio. Hindi lamang upang magpakasal o mapagkasalan, at hindi lamang upang makahanap ng taong magiging masaya at tahimik ang pakiramdam sa pag-iral, kundi, sa tulong ng Diyos, upang lumikha ng tahanan na may Torah* at kabanalan, init at pag-ibig, paggalang sa isa't isa, karaniwang layunin, at pagkakabuo ng misyon. Sa eksaktong sandaling iyon, nagsisimula ang paghahanda — hindi lamang para sa kasal, kundi para sa buong kinabukasan.

Siyempre, sa panahong ito, una nating isipin ang taong hindi natin pa nakikilala. Ano ang kanilang pagkatao? Paano natin malalaman kung sila talagang angkop sa atin? Makikilala ba natin ang ating kapareha kapag nakita natin sila? Makakaramdam ba natin na nasa tamang lugar na tayo? Mahalaga at naiintindihan ang lahat ng mga tanong na ito, ngunit kasama nito ay may ibang tanong na hindi natin madalas itatanong sa sarili natin: ano ang gusto nating maging katangian natin sa sandaling makita natin ang taong kasama natin sa pagbuo ng tahanan?

Sapagkat ang taong makikita natin sa isang araw ay hindi rin simpleng naghahanap ng asawa — sila rin ay naghahanap ng tahanan. Sila rin ay nag-asa na makita ang taong maaari nilang kausapin nang tapat, na maaari nilang pag-utangan, kung saan sila ay mararamdang tahimik at ligtas, at kasama nito ay maaari silang lumago. Sa katotohanan, walang tao sa atin na naghahanap ng perpektong tao, at hindi rin natin kailangang pumasok sa panahon ng shidduchim* nang matapos na ang pag-aayos ng bawat kahinaan at pagkumpleto ng lahat ng ating panloob na gawa. Kung naghintay si Hashem na maging perpekto tayo, walang tao sa atin na makararating sa chuppah*.

Upang bumuo ng tahanan, hindi kailangang perpekto ang isang tao. Ngunit dapat siyang handang matuto, lumaki, magbago, humingi ng tawad kapag kinakailangan, amumin ang sariling mga pagkakamali, at, higit sa lahat, tunay na magbigay ng espasyo sa kanyang buhay para sa ibang tao. Sa susunod, tatalakayin natin ang mga katangian ng pagkatao, birurim*, mga pagpupulong, damdamin, at paggawa ng desisyon, ngunit bago lahat ng mga bagay na ito, mayroong pundasyon kung saan nakabatay ang buong daan — ang pananampalataya.

Kapag ang pananampalataya ay naging personal

Kapag sinabi namin ang salitang "pananampalataya," ang unang isipin namin ay ang pananampalataya na mayroong Tagalikha ng mundo at na Siya ang namamahala sa lahat ng nangyayari. Ngunit lalo na sa panahon ng shidduchim* ay lalong lalong malinaw kung pumasok na ba ang pananampalatayang ito hindi lamang sa aming pangkalahatang pananaw sa mundo kundi pati na rin sa aming sariling, napakapersonal na kwento.

Hinihikaybatan natin ngayon hindi lamang ang pananampalataya na namamahala si Hashem sa malaking mundo, kundi ang kakayahang makita ang Kanyang presensya sa offer na dumating, at sa iyon na para sa isang dahilan ay hindi lumitaw; sa pagpupulong na nangyari, at sa iyon na nabigo; sa relasyong nagsimula nang may malaking pag-asa, at sa iyon na nagtapos nang sa eksaktong oras na pinagkayahan nating isipin na baka totoo na itong magiging tagumpay. May kakayahan ba tayong maniwala na naroroon si Hashem hindi lamang sa mga panahon na lahat ay nasa tamang lugar at gumagalaw pabalik, kundi pati na rin sa mga mahabang araw na tila wala talagang nangyayari?

Mas madali makita ang hashgacha pratit* kapag tapos na ang isang kwento at maaari na nating tingnan pabalik. Minsan, mula sa malayo lamang ay nagiging malinaw kung paano ang isang pangyayari ang nagdala sa isa pa, bakit ang isang partikular na relasyon ay hindi maaaring magpatuloy, at paano ang isang pagkaantala na tilang walang kailangan at masakit noong panahon, ay nagbukas ng isang pinto na hindi natin pa man ay alam na umiiral. Ngunit ang buhay ay buhay, sa karamihan, hindi sa sandaling alam na natin ang wakas. Ito ay buhay sa gitna ng kwento, sa lugar kung saan wala pa ang sagot, kung saan nakikita natin lamang ang maikling bahagi ng daan sa harap natin at hindi natin alam kung ano ang naghihintay sa susunod na kuko. At sa eksaktong lugar na iyon, ang pananampalataya ay humihinto na maging isang magandang ideya at kailangan itong maging isang bagay na talagang kayang buhayin ng isang tao.

Ang pananampalataya ay hindi nangangahulugang alam nating paano ipaliwanag ang lahat ng nangyayari sa atin. Minsan, sa kabaligtaran, nagsisimula ito sa isang tapat na pagkilala: Hindi ko maintindihan kung bakit ito nangyayari. Ngunit mula sa katotohanang hindi natin nakikita ang buong larawan, hindi ibig sabihin na wala ang larawan mismo. Kahit isang taong malalim na naniniwala sa Divisyon ng Propisyon ay maaaring magtanong kung nakikita ba ni Hashem kung gaano na kahaba ang paghihintay niya, kung gaano karami ang lakas na ginamit niya sa huling pagpupulong, kung gaano karami ang pag-asa na pinagkayahan niyang damhin, at kung gaano karami ang sakit na natira pagkatapos maging malinaw na hindi na magpapatuloy ang relasyon.

Hindi sa aking tingin na ang mga tanong na ganito ay laging patunay ng kakulangan sa pananampalataya. Sa kabaligtaran, minsan ay nagmumula ito sa eksaktong pagnanais na ang pananampalataya ay hindi manatiling isang bagay na alam nating wastong sabihin, kundi maging isang tunay na suporta sa loob kahit masakit ang puso. May mga sandali kung saan hindi na kailangan ng isang tao ng isa pang tamang sagot, o isang parirala tungkol sa kung paano siya dapat tumingin sa nangyayari. Mas mahalaga na mayroong nandoon na kayang manatili kasama niya sa loob ng tanong na iyon, nang hindi mabilis itong isara at nang hindi humihingi na agad mawala ang sakit.

Sapagkat ang pananampalataya ay hindi isang pindutan na maaaring pindutin upang patayin ang sakit, at hindi ito nangangailangan ng isang tao na magpakita na siya ay maganda habang sa katunayan ay siya ay nahihirapan. Maaaring maramdaman ang pagkabigo, maaaring maging pagod, maaaring umiyak sa kung ano ang kanyang inaasahan. Maaari ring maniwala ang isang tao ng buong puso sa hashgacha pratit* at, sa parehong sandali, mag-alala sa isang relasyon na nais niyang ituloy. Ang pakiramdam ay hindi nakakalabag sa pananampalataya; ito ay bahagi ng katotohanan ng pagkatao kung saan ang pananampalataya mismo ay dapat matutong mabuhay.

Hindi ang bawat pinto na sarado ay nangangahulugang nagkamali kami

Isa sa pinakamahirap na karanasan sa panahon ng shidduchim* ay konektado sa aming patuloy na kagustuhang agad na maunawaan ang kahulugan ng bawat pangyayari. Kung hindi gumagana ang isang propuesta, nagsisimula kaming hanapin kung ano ang aming nagkamali. Kung tapos ang isang relasyon, binabalik namin ulit-ulit sa aming isipan ang mga usapan, naaalala ang bawat detalye, at sinusubukan nating malaman kung mayroong isang parirala na dapat ibigay ang iba't ibang paraan. At kung hindi lumalabas ang isang angkop na propuesta para sa isang matagal na panahon, maaaring dahan-dahang pumasok ang isang masakit na tanong: baka ang buong bagay ay ako, baka mayroong mali sa akin?

Ngunit may mga kaso kung saan talaga kaming kailangang matuto ng nakaraan. Minsan, nagsisimula ang isang tao na mapansin ang isang paulit-ulit na pattern ng pag-uugali, isang katangiang pangkatauhan na nangangailangan ng pagpapabuti, isang paraan ng pagsasalita na magiging kapaki-pakinabang na baguhin, o isang inaasahang nagiging mahirap na makita ang tao na sila talaga. Talakayin namin nang seryoso ito sa mga kabanata na susunod. Ngunit ang pangangailangan na matuto ng karanasan ay hindi nangangahulugang ang lahat ng hindi ituloy ay awtomatikong isang pagkabigo.

Dalawang maganda, karapat-dapat, at seryosong tao ay maaaring magkita at hindi pa rin angkop sa isa't isa. Maaaring mainit at masaya ang pagkikita, ngunit hindi ito nagdudulot ng kagustuhang ituloy, at maaaring matapos ang relasyon nang walang nagkamali o nagawa ng maling gawa sa dalawa. Hindi ang bawat shidduch* na natapos ay nangangailangan ng isang may kasalanan, at hindi ang bawat saradong pinto ay nagsasabi sa amin na nagkamali kami ng desisyon o na ang Hashem, kahit isang sandali, ay nag-iisa na kami sa daing ito.

Ang katotohanan mismo na hindi namin nauunawaan kung bakit nangyari ang isang partikular na pangyayari ay isang paalala lamang ng limitasyon ng aming sariling pananaw. Nakikita namin ang isang partikular na propuesta, isang partikular na linggo, ang usapan ng ngayon at ang sakit na nasa harap ng aming mga mata ngayon, habang nakikita ng Hashem ang buong daan sa isang tingin. Ngunit sa anumang paraan, hindi ito naglilipat ng responsibilidad sa amin: kailangan naming mag-isip, gumawa ng birurim*, mag-consult, gumawa ng desisyon, at gawin ang hishtadlut* na hinihiling sa amin. Ngunit sa ilalim ng lahat ng mga aksyong ito, nananatili ang pundasyonal na kaalaman na ang pagbuo ng isang Hebreong tahanan ay hindi isang random na pangyayari sa buhay ng isang tao; ito ay isang malalim na bahagi ng kanilang shlichut* sa mundo.

Kung tingnan natin ang panahon ng shidduchim* sa ganitong paraan, dahan-dahang nagbabago ang aming pananaw dito. Maaari pa ring mahirap, pagod, at minsan ay lubhang masakit, ngunit hindi na ito tila isang mahabang koridor na kailangang tapusin nang mabilis upang maabot ang chuppah*. Kasama rin ang daan mismo sa aming kwento. Sa parehong panahon, walang kailanganang hanapin ang nakatagong espirituwal na kahulugan sa bawat hindi tagumpay na pagpupulong o gawin ang bawat pagkaantala bilang enigma na obligado tayong solusyunan agad. Minsan ay hindi tumutugma ang isang bagay dahil talagang hindi tumutugma. Ngunit kahit ganoon, hindi lumalabas sa hashgacha pratit* ang panahong ito ng aming buhay.

Kapag Binago ng Pananampalataya ang Paraan ng Pagpapa-decisin

Kapag nararamdaman ng isang tao na ang buong kinabukasan ay nakadepende lamang sa kanyang mga kamay, ang bawat desisyon ay may sobrang bigat. Ang isang pagpupulong ay naramdaming may kapalaran, ang isang masamang napiling parirala ay tila kayang sirain ang lahat, at ang isang maliit na pagkakamali ay tila makakagast sa atin ng isang oportunidad na hindi na magbabalik. Pagkatapos, paulit-ulit nating isasama sa isip natin ang nangyari na, at tinatanong natin kung iba pa ba nating dapat sabihin, kung masyadong maaga nating tinanong, kung masyadong maaga nating tinapos ang relasyon o, sa kabaligtaran, pinagpatuloy natin ito nang mas matagal kaysa sa tamang oras.

Ang mga ganitong pag-iisip ay kilala sa halos lahat ng dumadaan sa mahabang panahon ng shidduchim*, ngunit tumutulong ang pananampalataya upang makita natin ito sa ibang sukat. Hindi ito naglilaya sa atin mula sa responsibilidad para sa ating sariling mga salita at gawa, ngunit naglilaya ito sa atin mula sa pakiramdam na ang buong kwento ay nakadepende sa ating kakayahang hindi magkamali. Mas malaki si Hashem kaysa sa ating mga pagkakamali. Maaaring sabihin ng isang tao ang isang bagay nang malagabag at humingi ng tawad, maaaring maunawaan ang isang bagay nang huli at mag-iba ang pag-uugali sa susunod na pagkakataon, maaaring magkamali, gumawa ng konklusyon, at ayusin ang maaaring ayusin. Walang kailanganang dumadaan sa buong panahon ng shidduchim* na may patuloy na takot na ang isang hindi eksaktong hakbang ay makakagawa sa atin na mahulog sa daan na inihanda ni Hashem para sa atin.

Baka mula sa gutom na ito sa katotohanan ang aming pananaw na hanapin ang mga senyales. Kapag hindi natin alam kung ano ang nararamdaman ng kabilang tao at kung may pagpapatuloy, ang oras na lumipas bago ang sagot pagkatapos ng date, ang tono ng "gutom na" na sinabi, ng ngiti, ng paghinto, o ng isang maliit na parirala sa pinto ay biglang nagsisilbing may malaking kahulugan. Ito ay natural: kapag kulang tayo sa klarity, subukan nating kuhaan ito sa pinakamaliit na mga detalye. Ngunit ang pananampalataya ay hindi sining ng pag-decode ng mga senyales at paggawa ng bawat kilos na propesiya ng kinabukasan. Pinapayagan nito ang isang tao na manatili sa realidad na ito ay nasa ganitong anyo, at maunawaan na hindi laging kailangan nating malaman ngayon kung paano magtatapos ang buong kwento; minsan sapat na ang pagmamasid kung ano ang tamang susunod na hakbang ngayon.

May ibang lugar kung saan lalo na sinusubok ang pananampalataya sa panahon ng shidduchim* — ang paghahambing sa iba. Halos hindi maiiwasan ito nang buo. Maaari tayong tunay na magmalasakit sa kaligayahan ng mga kaibigan, kapatid, at kakilala, ngunit minsan, sa loob ng kaligayahan na iyon, may maliit na sakit pa ring lumalabas: ano ang tungkol sa akin? Ang mas bata ay naka-engaged na, ang nagsimula ng mga date nang huli ay nagpapaandam na para sa kasal, at para sa iba, tila ganoon na madali at mabilis ang lahat mula sa labas, na ang aming sariling daan, sa tabi nito, ay tila lalong mahaba.

Ngunit ang buhay ng tao ay hindi isang kompetisyon, at hindi ginagawa ng Hashem ang mundo ayon sa isang pangkalahatang iskedyul kung saan dapat lahat ng kaluluwa ay umabot sa mga parehong milestone sa parehong edad at sa parehong bilis. Ang katotohanan na iba ang daan ng ibang tao ay hindi sa anumang paraan patunay na may naging mali sa aming sariling daan, at ang biyaya na natanggap ng iba ay hindi sa anumang paraan nagpapababa ng biyayang inihanda para sa amin.

Minsan, gayunpaman, ang mahabang paghihintay ay tumatama sa isang mas mapagmalasakit na lugar. Nananatili ang pananampalataya sa Hashem, ngunit dahan-dahan, ang pananampalataya ng tao sa kabutihan na nasa loob nila ay nagsisimulang lumahat. Pagkatapos ng isa pang "hindi," pagkatapos ng isa pang panahon na walang angkop na mungkahi, maaaring sumapit ang isip na baka hindi sila sapat na mabuti, at iyon ang dahilan kung bakit walang talagang makakapili sa kanila.

At dito mismo, lalo na ito ay mahalagang alalahanin na kasama sa pananampalataya sa Hashem ang kaalaman na hindi siya nagkamali nang siya ay lumikha sa amin. Sa bawat tao, ibinigay niya ang kaluluwa, lakas, middot*, at mga partikular na katangian na isang araw ay dadalhin ng taong iyon sa kanilang sariling tahanan. Oo, sa bawat isa sa amin ay may mga lugar pa ring nangangailangan ng paggawa, at minsan ang paggawang iyon ay malalim at mahirap, ngunit ang mga lugar na iyon ay hindi kailan ang buong tao. Baka hindi pa namin alam kung ano ang magiging anyo ng aming tahanan o sino ang papasok dito kasama sa amin, ngunit ngayon na rin ay matututo kaming makita ang kabutihan na dadalhin namin mismo doon isang araw.

Ang daan mismo ay bahagi na ng hinaharap na tahanan

Sa simula ng kabanata na ito, tinanong namin kung bakit kailangan ang shidduchim*, at hindi ko inuutos na alam ko ang lahat ng paraan ng Hashem. Ngunit kung manatili kami nang kaunti sa tanong na ito at hindi magmadali na bigyan ito ng huling sagot, baka makita ang isa pang panig nito.

Ang shidduchim* ay hindi lamang ang paraan kung saan nakakahanap ng tao sa kasama niyang magtatayo ng tahanan. Ito rin ay isang espasyo kung saan ang pananampalataya ay naging malalim na personal. Hindi na ito lamang pangkalahatang kaalaman na pinangangasiwaan ng Hashem ang mundo, kundi pumasok na sa mga bahagi ng aming sariling kwento kung saan kami ay naghihintay, nagpili, nag-asa, nagkamali, namaranas ng pagkabigo, tumayo pagkatapos nito, at nagpatuloy sa daan muli.

Maaaring dala ng Hashem ang bawat tao nang direkta sa kanilang hinaharap na tahanan, na laktawan ang buong daan sa pagitan ng simula at layunin. Ngunit ibinigay Niya rin ang daan mismo, at doon natututo tayo na mas kilalanin ang ating sarili at tunay na makilala ang iba, natututo tayo makinig, pumili, tanggapin na hindi lahat ay nasa ilalim ng aming kontrol, at magpatuloy sa buhay kahit wala pa ring sagot.

Hindi ibinigay ng pananampalataya sa tao ang mapa kung saan nakamarka na ang bawat kuko at nakasulat kung ano ang mangyayari pagkatapos ng susunod na pagpupulong. Kung nasa aming kamay ang ganitong mapa, maaaring wala na ring puwang para sa pananampalataya mismo. Ibinibigay nito ang ibang bagay — isang tahimik ngunit malalim na kaalaman na kahit hindi natin pa nakikita kung saan dala ng daan, hindi kami nag-iisa sa paglalakbay nito.

At ang tahanan na hindi pa nakikita sa mga mata ay nagsisimula na, dahan-dahan, na itayo sa daan patungo dito.

בס״ד